اگر مدرک دانشگاهی ندارید و یا در رشتهای تحصیل کردهاید که نمیتوانید با آن در آلمان کار پیدا کنید، بهترین راه طی کردن دوره کارآموزی یا آوسبیلدونگ (Ausbildung) است. حتی اگر مدرک دیپلم خود را به تازگی دریافت کردهاید و فکر میکنید توانایی مالی برای پرداخت شهریه در دانشگاههای آلمان را ندارید، شرکت در دورههای کارآموزی بهترین راهحل است. این دورهها بدون پرداخت شهریه است و بعد از اتمام دوره میتوانید در یک شغل مناسب استخدام شوید. اگر میخواهید بدانید برای مهاجرت از طریق دوره های آوسبیلدونگ در آلمان باید چه کاری انجام دهید و شرایط آن چیست، این مطلب را تا انتها دنبال کنید.

دوره کارآموزی در آلمان چگونه است؟
از آنجا که آلمان با کمبود نیروی کار مواجه است، برای جذاب افراد علاقمند و با استعداد، اقدام به راهاندازی دورههای کارآموزی به نام آوسبیلدونگ کرده است. این دورهها به صورت رایگان است و برای شرکت در آن، نیازی به تحصیلات دانشگاهی ندارید. البته برای شرکت در این دورههای کارآموزی باید ویزای مخصوص آن را دریافت کنید و در عین حال میتوانید همزمان با یادگیری یک مهارت، حقوق دریافت کنید.
دورههای آوسبیلدونگ به شکل تئوری و عملی ارائه میشود تا کارآموز در نهایت به یک فرد ماهر و آماده اشتغال تبدیل شود. در بخش تئوری میتوانید در هفته 2 تا 3 روز در هفته در آموزشگاه حاضر شوید. اما مهمترین بخش کارآموزی، به صورت عملی ارائه میشود و 2 تا روز در هفته باید در کلاسها شرکت کنید.
سالانه بیش از 500.000 قرارداد جدید کارآموزی در این کشور بسته میشود. در این سیستم آموزش فنی و حرفهای میتوانید یک دوره 2 تا 3.5 ساله را پشت سر بگذارید. میزان حقوق در طی این دوره بین 800 تا 1200 یورو است.
این دوره کارآموزی برای هر کسی که به انجام کارهای فنی علاقه زیادی دارند، مناسب است.
شرایط شرکت در دورههای کارآموزی آلمان
یکی از شرایط مهاجرت از طریق دوره های آوسبیلدونگ در آلمان عبارت است از:
- داشتن مدرک حداقل دیپلم برای شرکت در این دورهها ضرورت دارد.
- میزان تسلط شما بر روی زبان آلمانی باید حداقل در سطح B1 باشد.
- بهترین سن برای دریافت ویزای کارآموزی 18تا 28 سال سال است.
- ارائه برگه تمکن مالی برای دریافت این ویزا ضرورت دارد که میزان آن 863 یورو در ماه است که برای پرداخت هزینههای زندگی به آن نیاز دارید.
- دریافت ویزای آوسبیلدونگ هم یکی دیگر از شرایط شرکت در این دورههای تحصیلی است.
- داشتن بیمه درمانی معتبر هم برای ورود به این دورههای آموزشی ضرورت دارد. شما باید قبل از شروع آموزش حرفهای، بیمه درمانی معتبر را دریافت کنید.

شرایط سن دوره های کارآموزی آلمان
برای دریافت این ویزا حداقل سن 17 سال اعلام شده است. هر چند بهتر است از سن 18 سالگی برای شرکت در دوره آوسبیلدونگ خود را آماده کنید. در گذشته آلمان روی حداکثر سن نیز تاکید زیادی داشت، اما چندین سال است که این کشور سن بعد از 30 سالگی را نیز برای صدور ویزای آوسبیلدونگ میپذیرد.
مراحل شرکت در دورههای آوسبیلدونگ آلمان
برای اینکه بتوانید در دورههای کارآموزی آلمان شرکت کنید، باید مراحل زیر را پشت سر بگذارید:
تهیه مدارک مورد نیاز
در ابتدا باید مدارکی را که برای دورههای آوسبیلدونگ نیاز دارید، تهیه کنید. این مدارک شامل مدرک تحصیلی دیپلم، مدرک تسلط به زبان آلمانی حداقل سطح B1، مدارک هویتی، بیمه نامه و …. است. برخی از این مدارک را باید در ایران تهیه کنید. برای مثال ترجمه مدرک تحصیلی یکی از اقداماتی است که باید در ایران آن را انجام دهید و سپس مدارک خود را به شرکت ارائهدهنده دوره کارآموزی تحویل دهید.
پیدا کردن دوره یادگیری مهارت
برای مهاجرت از طریق دوره های آوسبیلدونگ در آلمان باید ابتدا رشته و دوره مورد نظر را مشخص کنید. در این صورت باید استعداد ذاتی و علاقه خود را در نظر داشته باشید و در دورههای شرکت کنید که متناسب با علاقه شما باشید تا شانس موفقیت و یادگیری بیشتری در آن داشته باشید.
برای شرکت در این دورهها میتوانید از ایران نیز اقدام کنید. در این صورت باید در به صورت آنلاین درخواست خود را ثبت کرده و در جلسه مصاحبه نیز به صورت آنلاین شرکت کنید. اما در روش دیگر، باید به آلمان بروید و به شکل حضوری در مصاحبه دورههای کارآموزی شرکت کنید.
ثبت درخواست ویزای آوسبیلدونگ
ویزای اقامت در آلمان برای کارآموزی با نام «ویزای A17» شناخته شده است که برای دورههای آوسبیلدونگ در آلمان که تحت حمایت اتحادیه اروپاست، صادر میشود.
برای ثبت درخواست ویزا باید به سفارتخانه یا کنسولگری آلمان در تهران مراجعه کنید. هزینه بررسی مدارک و درخواست شما 60 یورو است که باید آن را پرداخت کرده و رسیده آن را به سفارتخانه ارائه دهید. سایر مدارکی که برای دریافت ویزای آوسبیلدونگ نیاز دارید عبارتند از:
- تکمیل و امضا فرم ویزای کارآموزی
- داشتن پاسپورت معتبر با حداقل 6 ماه اعتبار
- ارائه کپی مدارک هویتی شامل شناسنامه و کارت ملی
- ارائه آخرین مدرک تحصیلی
- ارائه بیمه درمانی آلمان
- ارائه برگه عدم سوءسابقه کیفری
- ارائه 3 قطعه عکس 4*6
- ارائه برگه تمکن مالی
بعد از ارائه مدارک، درخواست شما بررسی میشود و در صورتی که همه چیز تکمیل باشد، ویزای شما صادر میشود.

مهاجرت از طریق دوره های آوسبیلدونگ در آلمان
وقتی ویزای خود را دریافت کنید و از قبل هم در یکی از دورههای کارآموزی پذیرفته شده باشید، نوبت به مهاجرت میرسد. با رفتن در یک هتل به مدت چند روز میتوانید اقدامات اولیه برای شرکت در دورههای آوسبیلدونگ را انجام دهید.
اقامت در آلمان بعد از پایان دوره کارآموزی
یکی از مزیتهای مهاجرت از طریق دوره های آوسبیلدونگ در آلمان امکان دریافت اقامت دائم این کشور است. اگرچه شما نمیتوانید با ویزای کارآموزی برای دریافت اقامت اقدام کنید، اما بعد از تمام شدن دوره یادگیری مهارت، میتوانید ویزای خود را تمدید کنید و به دنبال شغل مناسب باشید. وقتی استخدام شدید، باید ویزای آوسبیلدونگ را به ویزای کار تبدیل کنید.
حالا با ویزای کار میتوانید در این کشور اقامت 2 ساله داشته باشید. بعد از این مدت هم میتوانید برای دریافت اقامت دائم درخواست خود را برای اداره مهاجرت آلمان ارسال کنید. البته طی این مدت باید سوءسابقه کیفری نداشته و در عین حال مالیاتهای دولت آلمان را نیز پرداخت کرده باشید.
انواع اوسبیلدونگ آلمان
برای دریافت ویزای کارآموزی و مهاجرت از طریق دوره های آوسبیلدونگ در آلمان میتوانید به چند شکل اقدام کنید:
شرکت در دوره دوگانه (Dual) کارآموزی
در این روش شما باید 3 روز در هفته را در یک شرکت به شکل کارآموز کار کنید و 2 روز در هفته نیز در یک مدرسه آموزشهای حرفهای را پشت سر بگذارید.
در آوسبیلدونگ دوگانه (duale) ضمن کار و آموزش کلاسی، تلاش میشود تا کارآموز در هر هفته زمان مشخصی در شرکت کار کند و آموزشهای عملی را یاد بگیرید. یادگیری جنبههای تئوری رشته انتخاب شده در مدرسه حرفهای صورت میگیرد. از جمله رشتههایی که در دسته آوسبیلدونگ دوگانه قرار میگیرد باید به صنایع ساخت و ساز، تولید و مشاغل فنی اشاره کنیم.
البته شما در حین آموزش میتوانید دستمزد و بعد از اتمام دوره نیز، دیپلم حرفهای گواهینامه کارآموزی دریافت کنید.
برای دوره دوگانه Dual رشتههای زیادی برای کارآموزی وجود دارد که شامل فروشنده، آرایشگر، نقاش، مکانیک صنعتی، آشپز، فروشنده، کارمند مدیریت دفتر، بانکدار، کارشناس فناوری اطلاعات، عکاس، ناخن کار، بینایی شناس، باغبان، کشاورز، نگهبان راه، نقشه بردار، معاون اداری، دفتر اسناد رسمی، معاون قضایی، کارمند مالیاتی، دستیار دامپزشکی، دستیار دندانپزشکی، دستیار پزشکی، کارمند داروخانه است.
طور دوره دوگانه Dual بین 2.5 تا 3 سال طول میکشد و داشتن مدرک دیپلم برای شرکت در این دوره ضرورت دارد.
آوسبیلدونگ مدرسه محور (schulische)
یکی دیگر از روشهای مهاجرت به آلمان از طریق دوره های آوسبیلدونگ مدرسه محور است. در این روش آموزشها به طور کامل در یک مدرسه حرفهای صورت میگیرد و بخش دیگری از مهارتها نیز در حین کار به کارآموز آموزش داده میشود. این دوره آوسبیلدونگ بیشتر برای صنعت خدمات کاربرد دارد و کارآموز باید به شکل تمام وقت در کلاسها شرکت کند.
از جمله رشتههایی که در این روش وجود دارد، شامل مراقبتهای بهداشتی، پرستار سالمند، پرستار، فیزیوتراپ، گفتار درمانگر، فروش، مربیان، مددکاران اجتماعی، مترجم، خبرنگار زبان خارجی، طراح ارتباطات، طراح مد، طراح رسانه، طراح گرافیک، موزیسین، دستیار فناوری اطلاعات، دستیار فنی داروسازی و هنرهای آشپزی است. بعد از اتمام دوره کارآموزی میتوانید دیپلم حرفهای یا گواهینامه کاردانی دریافت کنید.
طول دوره 1 تا 3 سال است و میتوانید در حین کار دستمزد دریافت کنید. در این دوره کارآموزی هم داشتن مدرک دیپلم ضروری است.
آوسبیلدونگ مطالعات دوگانه (Duales Studium)
یکی دیگر از روشهای ارائه دوره کارآموزی به شکل آموزش حرفهای مطالعات دوگانه است که برای یادگیری مهارت باید به دانشگاه بروید. این دوره دستمزد بالاتری دارد و میتوانید در رشتههایی مثل مدیریت تناسب اندام، مدیریت رویداد و انفورماتیک کسب و کار آموزش ببینید.
طور این دوره 3 تا 4 سال است و بسته دانشگاه انتخاب شده، هزینههای یادگیری مهارت و کارآموزی رایگان است. برای شرکت در دوره Dual Studies داشتن مدرک دیپلم ضروری است.

مدرک زبان مورد نیاز برای دوره کارآموزی آلمان
همانطور که اشاره کردیم سطح دانش زبان آلمانی باید حداقل در حد B1 باشد. ضمن اینکه شما میتوانید در طی کارآموزی مهارت مورد نظر، در دوره زبان آلمانی نیز شرکت کنید و این زبان را در محیط یاد بگیرید. تمامی آزمونهای آوسبیلدونگ به زبان آلمانی و به مدرک زبان آلمانی (آیلتس یا تافل) نیاز ندارید.
مدارک شرکت در دورههای کارآموزی آلمان
اگر قصد مهاجرت از طریق دوره های آوسبیلدونگ در آلمان را دارید، 2 مدرک اصلی آن عبارت است از:
- داشتن رزومه (CV): در این رزومه باید جزئیات کامل مدرک تحصیلی، محل تحصیل، تجربیات کاری و … ارائه شود.
- ترجمه مدارک: شما باید گواهینامه کاری، مدارک تحصیلی و گواهینامههای خود را به زبان آلمانی و انگلسیی ترجمه کرده و برای مرکز ارائهدهنده دوره آوسبیلدونگ ارائه دهید.
تجربه و مدرک تحصیلی (حداقل دیپلم) برای دریافت موقعیت کارآموزی اهمیت زیادی دارد و در عین حال وقتی به زبان آلمانی ترجمه شوند، شرکت مورد نظر میتوانید آنها را با معادل آلمانی Hauptschule یا Realschule مقایسه کند.
دورههای آوسبیلدونگ پردرآمد در آلمان
میانگین دستمزد این دوره کارآموزی 850 یورو در ماه است تا بتوانید هزینههای زندگی خود را پرداخت کنید. برای برخی از رشتهها میزان دستمزد کمتر از این مقدار است و حداقل آن 450 یورو تعیین شده است. اما نهایت دستمزد دوره آوسبیلدونگ 1.400 یورو اعلام شده است. کمک هزینههای دوره آوسبیلدونگ برای رشتههای خدماتی 950 یورو در ماه است.
در بین رشتههای کارآموزی برخی با دستمزد بیشتری همراه هستند که عبارتند از:
- رشته کنترل کننده ترافیک هوایی با دستمزد 1.150 یورو در سال اول، تا 4000 یورو در سال دوم و تا 5.900 یورو در سال سوم
- رشته مکانیک کشتی با درآمد 1.020 یورو در سال اول، 1.270 یورو در سال دوم و 1.760 یورو در سال سوم
- دورههای کارآموزی در اداره پلیس با دستمزد 1.170 تا 1.380 یورو در سال اول، تا 1380 یورو در سال دوم و سوم
- دوره آوسبیلدونگ پرستاری با درآمد 1.100 یورو، 1.150 یورو در سال دوم و درآمد 1.250 یورو در سال سوم
- کارشناس فروش بیمه و امور مالی با دستمزد 1.040 یورو در سال اول، 1.115 یورو در سال دوم و 1.200 یورو در سال سوم
- متخصص IT با دستمزد 1.050 یورو در سال اول، 1.100 یورو در سال دوم و 1.200 یورو در سال سوم
میزان دستمزد بعد از دوره کارآموزی
شاید برای شما هم اهمیت زیادی داشته باشد که بعد از دوره آوسبیلدونگ چقدر میتوانید درآمد داشته باشید؟ با مهاجرت از طریق دوره های آوسبیلدونگ در آلمان میتوانید بین 2000 تا 35000 یورو در ماه حقوق داشته باشید و حداقل حقوق شما از 2000 یورو کمتر نخواهد بود.
مزیتهای دورههای آوسبیلدونگ
- امکان یادگیری مهارت فنی و آماده شدن برای یک شغل مناسب
- امکان یادگیری و ارتقا سطح زبان آلمانی
- امکان پیدا کردن فرصت شغلی
- بدون نیاز به مدرک دانشگاهی
- امکان دریافت اقامت دائم آلمان
در آخر
راههای زیادی برای مهاجرت به آلمان وجود دارد که اغلب مردم به دنبال راحتترین راهها هستند. گاهی مدرک تحصیلی شما توسط کارفرمایان آلمان رد میشود و گاهی هم هزینههای تحصیل در دانشگاههای آلمان را ندارید. اما با مهاجرت از طریق دوره های آوسبیلدونگ در آلمان میتوانید به راحتی یک فرصت شغلی و اقامت دائم در بهترین کشور اروپایی را بدست آورید.
سوالات متداول
این ویزا برای جذاب افراد علاقمند و با استعداد است تا بعد از طی کردن دورههای کارآموزی وارد بازار کار آلمان شوند.
برای دریافت این ویزا داشتن مهارت زبان آلمانی حداقل در سطح B1 ضرورت دارد.
خیر ضرورتی وجود ندارد و شما میتوانید با مدرک دیپلم نیز برای دریافت این ویزا اقدام کنید.
میزان حقوق دریافتی نسبت به حقوق یک کارمند کمتر است و به رشته و دوره کارآموزی بستگی دارد.