چگونه تابعیت آلمان را دریافت کنیم؟ آیا تابعیت همان شهروندی است؟ آیا با دریافت اقامت دائم آلمان به شما حق شهروندی هم داده میشود؟ تفاوت اقامت دائم با شهروندی آلمان چیست؟ شرایط دریافت شهروندی آلمان چیست؟ با توجه به اینکه آلمان یک کشور مهاجرپذیر است، بسیاری از آنها تمایل زیادی به زندگی همیشگی در این کشور علاقمند هستند. اما اگر برای مهاجرت به آلمان تصمیم قطعی گرفتهاید، باید اطلاعات کافی در مورد نحوه اخذ تابعیت این کشور را بدانید. هلی ویزا قصد دارد در این مطلب به سوالات شما پاسخ دهد.
تفاوت اقامت دائم با شهروندی آلمان
بسیاری از کسانی که قصد مهاجرت به آلمان را دارند، تفاوت تابعیت و اقامت دائم آلمان را نمیدانند. تابعیت یا شهروندی با اقامت دائم متفاوت است و حقوق و مزیتهای آنها نیز با همدیگر فرق دارد. از جمله تفاوتهای بین اقامت دائم با شهروندی آلمان باید به موارد زیر اشاره کنیم:
- تفاوت در حق رای: در شهروندی (یا تابعیت) شما حق رای و حق کاندید شدن برای مناصب دولتی را دارید. اما در اقامت دائم حق این موارد به شما داده نمیشود.
- حق لغو کردن: تابعیت قابل لغو نیست اما شما میتوانید اقامت دائم را لغو کنید.
- دریافت مجوز: برای کسی که اقامت دائم دارد، دریافت مجوز اقامت لازم است اما برای شهروندی این مجوز نیاز نیست.
- مدت اعتبار: تابعیت یک حق همیشگی و مادام العمر است، در حالی که برای دریافت اقامت دائم باید آن را تمدید کنید.
- انتقال به فرزندان: با دریافت حق شهروندی آلمان به طور خودکار به فرزندان شما نیز اعطا میشود. اما در مورد اقامت دائم بسته و به شرایط و صلاحیت به فرزندان شما اعطا میشود.
برای دریافت اقامت دائم باید حداقل 5 سال در آلمان زندگی کرده باشید و در این مدت مالیات دولت را بپردازید. ضمن اینکه نباید سابقه کیفری داشته باشید. اما برای دریافت تابعیت آلمان باید حداقل 8 سال در این کشور زندگی کرده باشید.
مزایای شهروندی آلمان
همانطور که به تفاوت اقامت دائم با شهروندی آلمان اشاره کردیم، شما نمیتوانید با دریافت اقامت دائم آلمان، واجد شرایط شهروندی این کشور باشید. در اقامت دائم محدودیتهایی وجود دارد که باعث میشود بسیاری از مهاجرین به فکر دریافت تابعیت آلمان باشند.
از جمله مزیتهای شهروندی این کشور باید به موارد زیر اشاره کنیم:

- امکان دریافت حق رای
- حق شرکت در اجتماعات و تشکلات
- حق حمایتهای کنسولی
- امکان دسترسی نامحدود به بازار کار آلمان
- حق استخدام شدن در ادارات دولتی آلمان
- امکان کاندید شدن برای دریافت مناصب دولتی
البته طبق قانون اساسی این کشور در مقابل اعطای تابعیت آلمان وظایفی نیز برعهده دارید که از جمله باید احترام به قوانین این کشور و اطاعت از آنها را مدنظر داشته باشید. همچنین در صورت نیاز باید خدمات نظامی هم به دولت آلمان ارائه دهید.
انواع روشهای دریافت تابعیت آلمان
برای اینکه بتوانید حق شهروندی آلمان را دریافت کنید، سه روش وجود دارد:
- از طریق تابعیت: به این معنا که طبق قوانین و شرایط آلمان میتوانید حق شهروندی این کشور را دریافت کنید.
- با حق خون یا به لاتین Jus Sanguinis : به این معنا که پدر یا مادر شما شهروند آلمان باشد.
- با حق خاک یا به زبان لاتین Jus Soli: اگر در داخل مرزهای آلمان متولد شده باشید.
شرایط دریافت شهروندی آلمان
برای اینکه واجد شرایط دریافت حق شهروندی آلمان باشید، لازم است به موارد زیر توجه داشته باشید:
- باید حداقل به مدت 8 سال در آلمان زندگی کرده باشید.
- مهارت زبان آلمانی شما باید حداقل در سطح B1 باشد.
- طی مدت زندگی در ایران و آلمان باید سابقه کیفری نداشته باشید.
- در مدت 8 سال زندگی در آلمان مالیات دولت را پرداخت کرده باشید.
- در آزمون شهروندی آلمان شرکت کنید و نمره قبولی بدست آورید.
- در صورت اخذ تابعیت آلمان، تابعیت قبلی شما سلب میشود.
به یاد داشته باشید که طی مدت اقامت در آلمان تمامی سوابق شما در سیستم دولتی این کشور ثبت میشود و بنابراین دریافت استعلام راحتتر انجام میشود. برای ثبات مالی هم صورت حساب بانکی و سایر اسناد همه چیز را به خوبی نشان میشود.
یکی از مهمترین شرایط دریافت شهروندی آلمان انجام تست زبان است که مشخص شود در حداقل در سطح B1 به زبان این کشور مسلط هستید.
مدارک مورد نیاز برای دریافت شهروندی آلمان
از جمله مدارکی که برای اخذ تابعیت این کشور نیاز دارید عبارتند از:
- داشتن مدرک زبان آلمانی مانند Zertifikat Deutsch ضرورت دارد تا مشخص شود به زبان آلمانی در سطح B1 مسلط هستید.
- باید یک مدرک که نشان میدهد شما یا فرزندتان در یکی از مدارس آلمان تحصیل کرده است، ارائه دهید.
- داشتن مدرک پذیرش در دبیرستانهای آلمان هم میتواند ثابت کند در مدت 8 سال در این کشور سکونت داشتهاید.
- مدرک شما باید ثابت کند که حداقل 4 سال از مدرسه را به زبان آلمانی و با نمره قبولی طی کردهاید.
اگر مدرک برای ثابت کردن مهارت زبان آلمانی ندارید باید یک آزمون زبان دولتی را که توسط مرجع شهروندی برگزار میشود، طی کنید.
مراحل دریافت تابعیت آلمان
اگر بتوانید به اداره مهاجرت آلمان ثابت کنید که تمامی شرایط اخذ شهروندی این کشور را دارید، روند درخواست خود را آغاز کنید. همه افرادی که بالای 16 سال سن دارند، میتوانند درخواست دریافت شهروندی این کشور را ارائه دهند. برای فرزندان زیر 16 سال، والدین قیم قانونی آنها هستند.
به طور کلی مراحل دریافت شهروندی آلمان به صورت زیر است:

مرحله اول: تکمیل فرم درخواست شهروندی
آلمان یک کشور بزرگ با ایالتها و مناطق متعددی است که هر یک از آنها اداره مهاجرت دارند. بنابراین در هر ایالتی که زندگی میکنید، میتوانید فرم درخواست تابعیت را از مکانهای زیر تهیه کنید:
- اداره مهاجرت محلی
- شورای شهر منطقهای که در آن زندگی میکنید.
- دفتر منطقهای
بعد از تکمیل فرم باید مدارک را تهیه کنید.
مرحله دوم: قبولی در آزمون شهروندی آلمان
دومین کاری که برای دریافت تابعیت آلمان نیاز دارید، شرکت در آزمون شهروندی است. در این آزمون باید به 33 سوال چند گزینهای در مورد زندگی در آلمان، قوانین و مقرارت، جامعه و محل زندگی خود پاسخ دهید. آزمون شهروندی آلمان حدود یک ساعت طول میکشد و باید در این آزمون حداقل به 17 سوال آن پاسخ صحیح دهید تا بتوانید گواهی تابعیت دریافت کنید. در نهایت پاسخ این آزمون را به همراه سایر مدارک خود به اداره مهاجرت تحویل میدهید.
آزمون شهروندی برای افراد زیر 16 سال، افراد کهنسال، بیمار و ناتوان وجود ندارد. همچنین اگر مدرک تحصیلی خود را در زمینه علوم اجتماعی، سیاست یا حقوق از یک دانشگاه آلمانی دریافت کرده باشید، نیازی به شرکت در آزمون شهروندی نیست.
مرحله سوم: پرداخت هزینههای دریافت شهروندی
برای درخواست تابعیت آلمان چندین هزینه وجود دارد که عبارتند از:
- هزینههای مربوط به فرم درخواست برای بزرگسالان 255 یورو و برای کودکان زیر 16 سال 51 یورو
- آزمون تابعیت 25 یورو
- دریافت شهروندی 25 یورو
مرحله چهارم: ارسال کلیه اسناد
برای اخذ شهروندی آلمان باید شرایط تابعیت را بپذیرید و برای اثبات آن چندین مدرک نیاز دارید. فرم درخواست، رسید پرداخت هزینهها و گواهی تابعیت از جمله این مدارک است که باید به آنها را به اداره مهاجرت آلمان تحویل دهید. سپس یک کارشناس از این اداره مدارک و درخواست شما را بررسی میکند. در صورتی که همه چیز درست باشد و طی مدت زندگی در آلمان مالیاتهای دولت را پرداخته و بدون سابقه کیفری باشید، گواهی شهروندی آلمان برای شما صادر میشود.
با این گواهی شما به عنوان شهروند آلمان شناخته میشوید و دیگر یک مقیم دائم نخواهید بود.
راههای دریافت تابعیت آلمان
برای اخذ شهروندی این کشور چندین راه وجود دارد که عبارتند از:
دریافت شهروندی آلمان از طریق کار
اگر از طریق ویزای کار به کشور آلمان مهاجرت کردهاید، باز هم میتوانید شهروندی این کشور را بدست آورید. البته ویزای کار آلمان تنها برای مدت 3 سال اعتبار دارد و شما باید بعد از این مدت، دوباره آن را برای 2 سال دیگر تمدید کنید. اما برای دریافت تابعیت باید جمعا 8 سال در این کشور کار و زندگی کنید و بنابراین بعد از گذشت 5 سال، باید ویزای کار را برای مدت 3 سال دیگر تمدید کنید.
وقتی به طور کامل 8 سال در آلمان زندگی کردید، میتوانید برای دریافت حق شهروندی این کشور اقدام کنید.
دریافت تابعیت آلمان از طریق ویزای تحصیلی
در این روش باید ابتدای ویزای تحصیلی خود را دریافت کنید که اعتبار آن 3 ماه است. به محض ورود به آلمان باید ویزا را برای مدت 1 یا 2 سال تمدید کنید. بعد از فارغالتحصیلی به مدت 18 ماه فرصت دارید با مدرک تحصیلی خود در آلمان کار پیدا کنید و استخدام شوید. حالا باید برای تبدیل ویزای تحصیلی به ویزای کاری به اداره مهاجرت محلی مراجعه کنید.
بعد از این باید با محاسبه کل دوره حضور خود در آلمان، 8 سال را در نظر داشته باشید که به طور کامل در این کشور زندگی کرده باشید. حالا شما میتوانید برای دریافت تابعیت آلمان اقدام کنید.

اخذ شهروندی آلمان از طریق ازدواج
یکی از بهترین روشها برای دریافت شهروندی این کشور، ازدواج است. البته به شرط اینکه با یک شهروند آلمان ازدواج کنید تا شامل این شرایط باشید. ضمن اینکه باید حداقل به مدت 3 سال در آلمان و به مدت 2 سال با همسر آلمانی خود زندگی کنید. با داشتن این شرایط بعد از گذشت 3 سال میتوانید برای دریافت تابعیت این کشور اقدام کنید.
دریافت شهروندی کشور آلمان با سرمایهگذاری
سرمایهگذاری یکی دیگر از روشهای مهاجرت به آلمان است که میتوانید با حداقل 25000 یورو در این کشور کسب و کار راهاندازی کنید. ثبت شرکت و کارآفرینی به عنوان دو راه سرمایهگذاری در آلمان شناخته شدهاند. در هر دو صورت به شما یک ویزا با 3 سال اعتبار داده میشود. بعد از گذشت 3 سال، باید ویزا را دو بار تمدید کنید که دفعه اول برای مدت 2 سال و برای بار بعد برای مدت 3 سال به تمدید نیاز دارد. به طور کلی باید به مدت 8 سال در این کشور به عنوان سرمایهگذار فعالیت داشته باشید تا بتوانید برای دریافت تابعیت آلمان اقدام کنید.
دریافت تابعیت آلمان از طریق تولد فرزند
اگر یکی از والدین شهروند آلمان باشد، با به دنیا آمدن فرزند، همسر او نیز میتوانید از طریق تولد فرزند خود تابعیت این کشور را به دست آورد. اگر پدر یا مادر آلمانی این فرزند فوت کند، طبق قانون خاک، او تابعیت آلمان را به طور خودکار دریافت میکند. اگر در زمان تولد فرزند یکی از والدین مجوز اقامت دائم داشته و یا حداقل برای مدت 8 سال در این کشور زندگی کرده باشد، به والدین او حق شهروندی آلمان داده میشود.
دریافت تابعیت آلمان با پناهندگی
یکی دیگر از روشهای غیرمعمول برای دریافت شهروندی این کشور، پناهندگی است. این روش با خطرات زیادی روبرو است و از سوی دیگر باید به دولت آلمان ثابت کنید جان شما توسط دولت در خطر است. جنگ و ناامنی در وطن هم یکی دیگر از راههای دریافت پناهندگی است.
در نهایت با دریافت حق پناهندگی میتوانید بعد از 8 سال زندگی در این کشور، تابعیت آنجا را بدست آورید.
تابعیت دوگانه آلمان چیست؟
دریافت تابعیت دوگانه آلمان با شرایط خاصی همراه است که عبارتند از:
- اگر اهل کشوری باشید که اجازه لغو تابعیت را به شما نمیدهد.
- اگر یکی از والدین شما اهل آمریکا باشد.
- اگر از مقامات آلمانی برای حفظ تابعیت قبلی خود اجازه گرفته باشید.

دلایل رد شدن درخواست شهروندی آلمان
چندین دلایل وجود دارد که ممکن است باعث رد شدن درخواست برای دریافت تابعیت آلمان شود. این دلایل عبارتند از:
- اگر در کمتر از 8 سال در آلمان زندگی کردهاید.
- اگر منابع مالی کافی برای تامین هزینههای زندگی خود و اعضا خانواده را ندارید. برای مثال شغل خود را از دست دادهاید.
- اگر در ارائه مدارک و اطلاعات، موارد اشتباه را به اداره مهاجرت آلمان ارائه دهید.
- اگر در طول اقامت خود در این کشور، مالیاتهای دولت را پرداخت نکرده باشید.
- در صورتی که طی مدت زندگی در آلمان مرتکب جرایم کیفری شده باشید. مواردی مثل جریمههای رانندگی مانعی برای دریافت شهروندی آلمان نیست.
- اگر تابعیت قبلی خود را لغو نکرده باشید که تنها در شرایط خاص آلمان با تابعیت دوگانه موافقت میکند.
در صورتی که درخواست دریافت شهروندی شما رد شود، یک نامه از سوی مقامات شهروندی برایتان ارسال میشود که در آن دلایل رد شدن ذکر شده است. البته شما میتوانید مجددا برای تجدیدنظر و بررسی دلیل رد شدن اقدام کنید و با اداره مهاجرت محلی تماس بگیرید.
انصراف از تابعیت آلمان
طبق قوانین دول آلمان هیچ یک از شهروندان این کشور حق لغو تابعیت خود را ندارند. در صورتی که شخصی بخواهد برای رهایی از پرداخت مالیات یا خدمات سربازی، تابعیت آلمان را ترک کند، اجازه این کار را ندارد. اما در شرایط زیر میتوانید از تابعیت آلمانی خود انصراف دهید:
- اگر درخواست شهروندی از سوی کشور دیگری به شما داده شده است، باید آن را با اداره مهاجرت محلی در میان بگذارید.
- در صورتی که یک خارجی، یک کودک آلمانی را به فرزندی بپذیرد، این فرد تابعیت آلمانی خود را از دست میدهد.
- اگر بدون اجازه از مقامات آلمان به نیروهای نظامی کشور دیگری بپیوندید.
- اگر تابعیت دیگری را دریافت کنید، تابعیت آلمانی خود به خود لغو میشود.
بدست آوردن مجدد تابعیت
اگر به هر دلیلی (جز فعالیتهای مجرمانه) تابعیت آلمانی خود را در گذشته رها کردهاید، میتوانید دوباره برای بدست آوردن شهروندی این کشور اقدام کنید. رویه درخواست مجدد با درخواست برای اولین بار مشابه است و باید تمام تابعیتهای قبلی خود را رها کنید.
در آخر
مزایای شهروندی آلمان باعث میشود تا بسیاری از مهاجرین بعد از 8 سال برای دریافت این حق اقدام کنند. دولت آلمان برای اعطا حق شهروندی شرایطی را مشخص کرده است که در این مطلب به آن پرداختیم. البته قوانین مربوط به اخذ یا لغو تابعیت و یا تابعیت دوگانه آلمان بسیار پیچیده است که پیشنهاد میدهیم برای کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه با کارشناسان ما در هلی ویزا تماس بگیرید.
سوالات متداول
امکان دریافت حق رای، استخدام شدن در ادارات دولتی آلمان، دسترسی نامحدود به بازار کار این کشور، امکان کاندید شدن برای دریافت مناصب دولتی و … از جمله مزیتهای شهروندی آلمان است.
باید حداقل برای مدت 8 سال در این کشور زندگی کنید، مالیاتهای دولتی را پرداخت کرده باشید، هیچ سوءسابقه کیفری در این کشور نداشته باشید و به زبان آلمانی در سطح B1 مسلط باشید.
هزینههای مربوط به فرم درخواست برای بزرگسالان 255 یورو و برای کودکان زیر 16 سال 51 یورو است و شرکت در آزمون 25 یورو و دریافت گواهی شهروندی 25 یورو هزینه دارد.