یکی از راه های مهاجرت به آلمان از طریق ازدواج صورت میگیرد. البته یکی از شرایط آن، ازدواج یک ایرانی با فردی است که تابعیت آلمان را دریافت کرده باشد. همچنین اگر این فرد ویزای کاری، سرمایهگذاری و یا تحصیلی آلمان را دریافت کرده باشد، میتواند برای همسر خود نیز ویزای اقامت دریافت کند. اما وقتی یکی از طرفین ازدواج، تابعیت یا شهروندی آلمان را داشته باشد، به همسر او نیز حق اقامت در این کشور داده میشود. دولت فدرال برای ازدواج در آلمان قوانین و شرایطی را مشخص کرده است که لازم است در مورد آنها اطلاعات داشته باشید.
تابعیت آلمان از طریق ازدواج
وقتی راه شما برای مهاجرت به آلمان، ازدواج بوده باشد، بعد از 3 سال میتوانید برای دریافت تابعیت این کشور درخواست خود را به اداره مهاجرت ارسال کنید. البته یکی از شرایط تابعیت آلمان از این راه، تداوم ازدواج حداقل برای 2 سال است.
همچنین در طی این مدت فرد باید وفاداری خود به قانون اساسی این کشور را نشان دهد. از سوی دیگر تسلط به زبان آلمان (حداقل سطح B1) برای این افراد ضرورت دارد. این فرد باید با سیستم حقوقی، جامعه و شرایط زندگی در آلمان آشنایی داشته باشد که برای این کار در آزمون تابعیت آلمان شرکت میکند.
در صورتی که فرد شاغل باشد، باید طی مدت 3 سال به دولت آلمان مالیات پرداخت کند. ضمن اینکه یکی از شرایط دریافت تابعیت از طریق ازدواج، نداشتن سوءسابقه کیفری در این مدت است. افرادی که مرتکب جرایم جنایی شده باشند، قادر به دریافت تابعیت این کشور نیستند. همچنین تابعیت قبلی فرد سلب میشود و میتواند تابعیت جدید بگیرد.
هزینه دریافت تابعیت با ازدواج در آلمان 255 یورو است و برای هر یک از فرزندان زیر 18 سال نیز باید 51 یورو اضافه پرداخت کنید.
قوانین ازدواج در آلمان
دولت فدرال آلمان برای ازدواج خارجیها قوانینی را مشخص کرده است که قبل از هر چیز آن را یک قرارداد قانونی میداند. ازدواج (Eheschließung) در این کشور حقوق و مزیتهای زیادی را برای زوجین ایجاد میکند. البته به شرط اینکه ازدواج خود را در یک دفتر ثبت ازدواج (Standesbeamter für Eheschließung) به طور قانونی ثبت کرده باشید.
دقت داشته باشید عروسی در کلیسا تنها یک مراسم است و از نظر دولت آلمان جنبه قانونی و الزام ندارد. یعنی شما مجبور نیستید حتما مراسم خود را در کلیسا برگزار کنید. فقط در صورتی که عضو کلیسا باشید و مالیات آن را پرداخت کرده باشید، میتوانید مراسم را هم در آنجا بگیرید.

یکی از شرایط ازدواج در آلمان داشتن سن قانونی بیشتر از 18 سال برای زن و مرد است. فراموش نکنید اگر یکی از طرفین قبلا ازدواج کرده و هنوز طلاق نگرفته است، قادر به ازدواج مجدد در این کشور نیست (برخلاف ایران). در صورت فوت یا طلاق همسر قبلی باید طلاقنامه و یا گواهی فوت او ارائه شود. ضمن اینکه هر دو نفر باید در مورد این ازدواج رضایت و صلاحیت قانونی را داشته باشند.
برای ازدواج در این کشور نیاز نیست که اقامت دائم داشته باشید، بلکه با دریافت ویزای توریستی (برای مدت 90 روز) میتوانید به آلمان سفر کنید. سپس کارهای ثبت ازدواج را انجام دهید و برای دریافت ویزای آلمان از طریق ازدواج اقدام کنید. این ویزا به شما فرصت 3 سال اقامت در این کشور را میدهد.
مدارک مورد نیاز برای ازدواج
اگر در ایران ازدواج کرده باشید، با ارائه سند ازدواج یا عقدنامه میتوانید نسبت زوجیت خود را به کنسولگری آلمان ثابت کنید. اما برای اینکه بتوانید در این کشور ازدواج کنید، لازم است مطابق با قوانین آنجا عمل کنید. مدارکی که برای ثبت ازدواج در آلمان لازم دارید عبارتند از:
- داشتن پاسپورت معتبر
- ارائه کپی شناسنامه و کارت ملی
- نداشتن سوءسابقه کیفری
- ارائه عکس از 3 ماه اخیر و مورد تایید کنسولگری آلمان
- داشتن ویزای اقامت با حداقل اعتبار 21 روز
- تکمیل فرم درخواست و پرسشنامه Standesamt در دفتر ثبت
- ارائه برگه گواهی فوت یا حکم نهایی طلاق همسر سابق (در صورت ازدواج قبلی)
- ارائه گواهی عدم مانع ازدواج (Ehefähigkeitszeugnis) از سفارت ایران
- ارائه گواهی درآمد (Einkommensbescheinigung) از کارفرما برای همسر آلمانی
ازدواج ایرانی در آلمان
ازدواج در یک کشور خارجی میتواند با قوانین آن کشور و یا قوانین ایران انجام شود. یک زن و مرد ایرانی یا همسر ایرانی و همسر آلمانی میتوانند با همدیگر توافق کنند که طبق قوانین کدام کشور ازدواج کنند. برای مثال در قوانین ایران، حق طلاق برای مرد است و زن میتواند مهریه دریافت کند. اما قوانین ازدواج و طلاق در آلمان با ایران تفاوت زیادی دارد. به این صورت که برای طلاق باید حداقل یک سال از همدیگر جدا زندگی کرده باشند و در طی این مدت زن یا شوهر مسئول پرداخت نفقه طرف مقابل است.
بنابراین برای جلوگیری از هرگونه مشکل باید از همان ابتدا مشخص کنید که قصد دارید طبق قوانین کدام کشور ازدواج کنید. این تصمیم برعهده طرفین ازدواج است که باید با همدیگر به توافق رسیده باشند.
سپس برای اینکه بتوانید ازدواج خود را در این کشور ثبت کنید، باید به سامانه ثبت احوال (Standesamt) مراجعه کنید. برای ثبت ازدواج در این کشور باید چهار مرحله را پشت سر بگذارید:
- دریافت مشاوره شخصی با سازمان ثبت احوال 8 تا 10 ماه قبل از تاریخ ازدواج.
- آماده کردن اسناد (در بالا به آنها اشاره شد)
- ثبت نام عروسی خود را در سامانه Standesamt 6 ماه قبل از تاریخ عروسی
- ثبت ازدواج در دفترخانه
مدت زمان ازدواج در آلمان حدود 15 دقیقه طول میکشد و هزینه آن بین 40 یورو (در اشتوتگارت) تا 300 یورو (در مونیخ) است.
مزایای ازدواج در کشور آلمان
اولین مزیتی که این ازدواج به همراه دارد، امکان اقامت همسر ایرانی در آلمان است. وقتی یکی از طرفین بتواند اقامت دائم این کشور را دریافت کند، طرف دیگر نیازی به ارائه مدارک و یا طی کردن مراحل پیچیده ندارد. همین که به مدت 2 سال همسر تبعه آلمانی باشد و به مدت 3 سال در این کشور زندگی کند، میتواند برای دریافت ویزای اقامت دائم درخواست دهد.
از دیگر مزیتهای ازدواج در این کشور میتوان به موارد زیر اشاره کنیم:
- امکان استخدام شدن در این کشور
- استفاده از شرایط عضویت آلمان در اتحادیه اروپا و منطقه EEA برای سفر آزادانه
- اجازه ادامه تحصیل در مراکز علمی این کشور
- امکان استفاده از مزایای مسکن دولتی (Wohngeld)
- امکان دریافت وام
- امکان دریافت حمایتهای دانشجویی آلمان
- دریافت کمکهای مالی از دولت در صورت تولد فرزند
- دریافت حق شهروندی برای فرزند
فراموش نکنید که دریافت ویزای آلمان از طریق ازدواج، مشکلاتی هم به دنبال دارد:
- سختگیریهای کنسولگری این کشور برای بررسی مدارک ازدواج
- امکان لغو اقامت در صورت جدایی از همسر (کمتر از 2 سال ازدواج)
کمک هزینه دولت برای فرزندان
به طور کلی باید به ازدواج در این کشور با دیده مثبت نگاه کنید. اگر دارای فرزند باشید که مزیتهای بیشتری نصیبتان میشود. دولت فدرال آلمان از بچههایی که والدینشان حقوق کمی دریافت میکنند، حمایت مالی میکند. همچنین اگر یکی از والدین درآمد کمی دارد و مادر باید از فرزند مراقبت کند و نمیتواند شاغل باشد، دولت سالانه به فرزند آنها 10.000 یورو کمک هزینه پرداخت میکند.

مهریه در آلمان
همانطور که گفتیم قبل از ازدواج باید در مورد اینکه ازدواج براساس قوانین کدام کشور (ایران یا آلمان) صورت بگیرد، با همدیگر توافق کنید. اگر ازدواج در ایران صورت گرفته باشد، تمامی قوانین ازدواج در ایران مثل مهریه نیز برای آنها به یک شکل خواهد بود.
مهریه یکی از شرایط ازدواج در ایران است که میتوانید آن را در آلمان نیز مشخص کنید. در زمان ثبت ازدواج هم مهریه در سند ازدواج درج میشود. در صورتی که زن بخواهد مهریه خود را طلب کند، امکان دریافت آن وجود دارد.
اگر مرد ایرانی باشد، زن میتواند برای دریافت مهریه از طریق دادگاههای ایران نیز اقدام کند. اما در صورتی که مرد به طول کامل تابعیت آلمان را دارد، زن میتواند برای دریافت مهریه از طریق دادگاههای آلمان اقدام کند. با توجه به ایرانی بودن ازدواج، هیچ مشکلی در دریافت مهریه ایجاد نمیشود. اما ازدواج به سبک و مطابق با قوانین آلمان چنین حقی را برای زن ایجاد نمیکند.
میانگین سن ازدواج در آلمان
طبق بررسیها در سال 2015، سن ازدواج در مردان آلمانی 33.8 سال و در زنان 31.2 سال بوده است. در مقایسه با سایر کشورها این سن کمی دیر به نظر میرسد. در مقایسه با ایران با توجه به افزایش سن ازدواج در چند سال اخیر، چیز عجیبی نیست.
با این حال میانگین عمر ازدواجها در این کشور 15 سال تخمین زده شده است. این در حالیست که عمر ازدواج در ایران 9 سال است.
سایت ازدواج آلمان
در این کشور باید تمامی مدارک برای ثبت ازدواج را ابتدا به زبان آلمانی ترجمه کنید. برای این کار بهتر است به سراغ سایتهای justiz-dolmetscher.de و bdue.de بروید.
بعد از تکمیل مدارک برای ارائه درخواست باید به سامانه ثبت احوال (Standesamt) بروید که بالاتر در مورد آن توضیح دادیم.
ازدواج سفید در المان
ازدواج سفید پدیدهای است که ابتدا از کشورهای غربی شروع شد و حالا در ایران هم شاهد آن هستیم. اگرچه این نوع ازدواج در ایران پذیرفته شده نیست و جرم محسوب میشود، اما دولت آلمان با آن کنار میآید. در ازدواج قانونی شما سند ازدواج خود را ثبت میکنید و از همه امتیازات و حقوق قانونی دولت این کشور برخوردار میشوید.

اما در ازدواج بدون سند یا ازدواج سفید، هیچ امتیازی (از جمله دریافت کمک هزینه داشتن فرزند) به شما داده نمیشود. از سوی دیگر ازدواج سفید نمیتواند باعث دریافت حق تابعیت در آلمان شود. در واقع شما با ارائه سند ازدواج میتوانید به اداره مهاجرت آلمان ثابت کنید به مدت 2 سال همسر قانونی یک فرد آلمانی (یا ایرانی تبعه آلمان) بودهاید. در ازدواج سفید هیچ مدرکی برای اثبات این گفته وجود ندارد.
با ازدواج سفید تمامی امتیازاتی که در بالا ذکر کردیم، از شما سلب میشود. با این حال دولت آلمان با ازدواج سفید مخالفتی ندارد. اما برای همسر ایرانی که میخواهد از طریق ازدواج، ویزای اقامت دریافت کند، هیچ راهی جز ثبت ازدواج نیست و ازدواج سفید چنین حقی را ایجاد نمیکند.
حتی اگر از طریق ویزای تحصیلی یا کاری به آلمان رفته باشید و با یک شهروند آلمانی ازدواج سفید کنید، در صورت جدایی دولت هیچ حقی را برای شما یا همسرتان مشخص نمیکند.
کلام آخر
یکی از بهترین و آسانترین راههای مهاجرت به کشور آلمان از طریق ازدواج انجام میشود. اگر از این راه به آلمان رفته باشید میتوانید بعد از 3 سال اقامت، برای دریافت اقامت دائم این کشور اقدام کنید. مهارت زبان آلمانی شما باید حداقل B1 باشد و به داشتن مدرک آیلتس یا تافل نیاز ندارید.
ازدواج در آلمان با مزیتهای زیادی همراه است که در این مطلب به آن پرداختیم. امیدواریم این مطلب مورد توجه شما قرار گرفته باشد.
سوالات متداول
دولت آلمان در این مورد سختگیری نمیکند و با سطح A1 هم میتوانید ویزا دریافت کنید.
ویزای شما به مدت 3 سال اعتبار دارد و بعد از آن میتوانید برای دریافت ویزای اقامت دائم درخواست دهید. اما باید به مدت 2 سال در این کشور و با همسر خود زندگی کرده باشید.
بله شما مجاز به استخدام و تحصیل در دانشگاههای آلمان هستید.