راهنمای کامل مهاجرت جهت تحصیل در آلمان 2023

یکی از روش‌های مهاجرت و اقامت در آلمان، با قبولی در موسسات آموزشی یا دانشگاه‌های این کشور انجام می‌شود. البته شرایط مهاجرت تحصیلی به آلمان با اقامت دائم متفاوت است و شما بعد از فارغ‌التحصیلی، باید ویزای تحصیلی را به ویزای کاری تبدیل کنید. بعد از چند سال زندگی در آلمان و پرداخت مالیات، می‌توانید اقامت دائم این کشور را بدست آورید.

به طور کلی برای مهاجرت تحصیلی به این کشور رشته‌های مختلفی از جمله علوم رایانه‌ای، مدیریت و تجارت، مهندسی و پزشکی وجود دارد که می‌توانید براساس علایق و دانش خود یکی را انتخاب کرده و در آلمان ادامه تحصیل دهید. اگر می‌خواهید بدانید شرایط مهاجرت به آلمان از طریق تحصیل در سال 2023 چیست؟این مطلب را تا انتها بخوانید.

شرایط مهاجرت تحصیلی به آلمان و اخذ تابعیت

برای تحصیل در دانشگاه‌ها، کالج و یا مدارس آلمان باید ابتدا در یکی از این موسسات آموزشی پذیرفته شود. سپس به سفارت یا کنسولگری آلمان در تهران مراجعه کنید و برگه قبول در موسسات آموزشی آلمان را به همراه سایر مدارک ارائه دهید.

یکی از شرایط مهاجرت تحصیلی به آلمان در سال 2023 داشتن ویزای Visum zu Studienzwecken – Visa Type D است. این ویزا به طور ویژه برای دانشجویانی که آماده تحصیل در آلمان هستند، در نظر گرفته شده است.

زمانی که شما به سفارت آلمان در ایران مراجعه می‌کنید، یک فرم درخواست ویزای تحصیلی دریافت می‌کنید که باید اطلاعات خود را در آن وارد کنید. همچنین در طول فرآیند درخواست ویزا، باید مشخصات بیومتریک و اثرانگشت خود را نیز وارد کنید. سپس به شما یک شناسه داده می‌شود که بعد از ورود به آلمان براساس آن شناسایی می‌شود و بیشتر هدف امنیتی دارد.

مدت اعتبار ویزای تحصیلی آلمان به مقطع تحصیلی شما بستگی دارد. برای مثال اگر در مقطع کارشناسی پذیرفته شده‌اید، ویزای تحصیلی شما به مدت 4 سال اعتبار دارد. همچنین مهاجرت به آلمان از طریق تحصیل پزشکی به ویزای طولانی‌تری نیاز دارد که حداقل باید 6 سال بتوانید با آن در آلمان زندگی کنید.

از دیگر شرایط دریافت ویزای تحصیلی، داشتن توانایی مالی است که باید صورتحساب 6 ماه اخیر خود را از بانک بگیرید. در واقع باید توانایی پرداخت 860 یورو در ماه را داشته باشید که برای تحصیل در این کشور پذیرفته شوید.

مهاجرت به آلمان از طریق تحصیل رایگان

دانشجویان مقطع کارشناسی، ارشد و دکتری در آلمان باید شهریه پرداخت کنند و تنها برخی از دانشگاه‌ها با هزینه کمتری، دانشجوی خارجی می‌پذیرند.

ناگفته نماند که بیشتر دانشگاه‌های دولتی آلمان با حداقل هزینه‌ها کار می‌کنند. البته اگر مقطع کارشناسی ارشد و دکتری در ادامه مدرک کارشناسی باشد، هزینه زیادی از شما گرفته نمی‌شود. اما اگر بخواهید ارشد و دکتری را با رشته دیگری و متفاوت با دوره قبلی ادامه دهید، مشمول پرداخت هزینه می‌شوید.

تقریباً حدود 300 دانشگاه دولتی در آلمان فعالیت دارد که بیش از 1000 رشته تحصیلی را ارائه می‌دهند. در برخی از این دانشگاه‌ها، تحصیل دانشجویان خارجی در یک رشته خاص رایگان است:

• دانشگاه لودویگ ماکسیمیلیان: در رشته‌های زبان انگلیسی، علوم کامپیوتر، علوم داده، مدیریت و اقتصاد
• دانشگاه فنی مونیخ: در رشته‌های مدیریت، علوم داده، مهندسی برق و علوم کامپیوتر
• دانشگاه هایدلبرگ: در رشته‌های فیزیک، علوم داده، انگلیسی، مهندسی برق و اقتصاد
• دانشگاه هومبولت برلین: در رشته‌های اقتصاد، زبان انگلیسی، مددکاری اجتماعی و علوم داده
• دانشگاه Charite Universitatmedizin برلین: در رشته‌های علوم اعصاب، اپیدمیولوژی، پزشکی و علوم بهداشتی
• دانشگاه فرایبورگ: در رشته‌های زبان انگلیسی، علوم کامپیوتر، رباتیک و سیستم های جاسازی شده
• دانشگاه توبینگن: در رشته‌های یادگیری ماشینی، علوم کامپیوتر، اقتصاد و انگلیسی، الهیات، علوم طبیعی
• دانشگاه فنی برلین: در رشته‌های مهندسی مکانیک، علوم کامپیوتر و مهندسی انرژی
• دانشگاه آزاد برلین: در رشته‌های زبان انگلیسی، روانشناسی، علوم کامپیوتر و مدیریت
• دانشگاه بن: در رشته‌های علوم کامپیوتر، بیوتکنولوژی، انگلیسی و اقتصاد

آیا بدون هیچ هزینه‌‎ای می‌توان در آلمان تحصیل کرد؟

خیر. در واقع یکی از شرایط مهاجرت تحصیلی به آلمان در سال 2023 حتی در دانشگاه‌های دولتی، پرداخت هزینه است. وقتی از تحصیل رایگاه صحبت می‌کنیم یعنی شما باید برای کل یک ترم حداقل 300 تا 400 یورو پرداخت کنید که شامل بلیط حمل و نقل عمومی برای شهر و مناطق اطراف است.

هزینه اقامت، قبض آب و برق، غذا و …. نیز باید جداگانه پرداخت شود. به طور کلی در ماه حدود 860 یورو پول برای پرداخت هزینه‌های زندگی نیاز دارید.

شرایط سنی مهاجرت تحصیلی به آلمان

محدودیت سنی هم یکی دیگر از شرایط تحصیلی به این کشور است که به مقطع تحصیلی بستگی دارد. به طور کلی هر چقدر در سنین پایین‌تری باشید، مزیت‌های بیشتری به همراه دارد و احتمال رد شدن شما برای درخواست ویزای تحصیلی آلمان کمتر می‌شود.

اگر می‌خواهید برای گرفتن دیپلم اقدام کنید، بهترین سن، زیر 18 سال است.

برای گرفتن ویزای تحصیلی دوره کارشناسی محدودیت سنی تا 24 سالگی است و اگر سن شما کمتر باشد شانس بیشتری برای دریافت سریع ویزا خواهید داشت. برای مقطع کارشناسی ارشد، محدودیت سنی تا عدد 37 – 38  سال است و در برخی رشته‌ها نیز سن 45 سالگی نیز پذیرفته می‌شود.

در دوره دکتری هیچ محدودیت سنی وجود ندارد و در هر سنی می‌توانید برای دریافت این مدرک اقدام کنید.

مهاجرت تحصیلی به آلمان با بورسیه تحصیلی

بورسیه تحصیلی یکی از آرزوهای هر دانشجویی است تا بتواند بدون هزینه و حتی با دریافت حقوق، در بهترین دانشگاه‌های آلمان تحصیل کند. البته شرایط مهاجرت تحصیلی به آلمان با بورسیه بسیار دشوار است و در سال تنها 40 نفر از بین متقاضیان آفریقایی، آسیایی، اروپای شرقی و آمریکای لاتین می‌توانند آن را دریافت کنند.

با دریافت بورسیه تحصیلی می‌توانید در هر رشته‌ای که بخواهید، ادامه تحصیل دهید. ضمن اینکه در دوره کارشناسی ماهیانه 840 یورو و در دوره ارشد ماهینه 850 یورو به همراه هزینه بیمه درمانی برای شما واریز می‌شود. برای دانشجویان دوره دکترا کمک هزینه 1200 یورو در ماه پرداخت می‌شود.

مهم‌ترین بورسیه‌های آلمان برای تحصیل

برخی از مهم‌ترین بورسیه‌های تحصیلی آلمان عبارتند از:

• برنامه های بورسیه DAAD: AAD (Deutscher Akademischer Austauschdienst) یا سرویس تبادل علمی آلمان، یک سازمان معتبر است که نقش مهمی در ترویج تبادل بین المللی دانشگاهی در آلمان برعهده دارد. برای دریافت بورسیه این سازمان باید مدرک لیسانس خود را در طی 6 سال تمام کرده و حداقل 2 سال سابقه کار حرفه‌ای داشته باشید.
• برنامه بورسیه ملی DeutschlandStipendium: این بورسیه برای تمامی دانشگاه‌های آلمان است که تنها برای دو ترم اعطا می‌شود و برای ترم‌های بعد، دانشگاه دانشجو را ارزیابی می‌کند تا در صورت داشتن شرایط، باز هم به او بورسیه ارائه شود. این بورسیه علاوه بر پشتیبانی مالی، دوره کارآموزی رایگان را هم به همراه دارد.
• بورسیه‌های بنیاد هاینریش بل در آلمان: این بورسیه برای دانشجویانی است که در دانشگاه‌های علوم کاربردی (“Fachhochschulen“) یا دانشگاه‌های هنر (“Kunst-/Musikhochschulen”) تحصیل می‌کنند.
• برنامه‌های بورسیه اراسموس در آلمان: با دریافت این بورسیه، کشورهای عضو اتحادیه اروپا از شما حمایت مالی می‌کنند. برای دریافت این بورسیه باید در یک موسسه آموزشی عالی ثبت نام کرده باشید و دانشگاه محل تحصیل و دانشگاه آلمان، منشور اراسموس را امضا کرده باشند.
• بورسیه تحصیلی Konrad-Adenauer-Stiftung: متقاضیانی که دستاوردهای علمی برجسته دارند و اهل سیاست هستند، می‌توانند این بورسیه را دریافت کنند.
• بورسیه تحصیلی Friedrich Ebert Stiftung: این بورسیه برای دانشجویان مقطع دکتری است تا بتوانند در زمینه‌های علوم اجتماعی و علوم سیاسی فعالیت داشته باشند.

انواع ویزای تحصیلی آلمان

ویزای تحصیلی کشور آلمان انواع مختلفی دارد که عبارتند از:

ویزای دانشجویی آلمان

این ویزا برای دانشجویان خارجی که در یکی از دانشگاه‌های آلمان پذیرش شده‌اند، کاربرد دارد. با دریافت این ویزا شما می‌توانید به صورت تمام وقت در آلمان زندگی کنید و به محض فارغ‌التحصیلی به کشور خود برگردید. همچنین این ویزا به شما اجاره کار پاره وقت در آلمان را نیز می‌دهد.

ویزای دوره زبان آلمانی

یکی دیگر از ویزاهای تحصیلی این کشور برای کسانی است که قصد دارند در دوره‌های آموزش زبان آلمانی شرکت کنند.

ویزای متقاضی دانشجویی

اگر بخواهید در یکی از دانشگاه‌های آلمان پذیرش شوید و باید در دانشگاه حاضر شوید، باید ویزای اپلای دانشجویی آلمان را دریافت کنید. شما با دریافت این ویزا حق تحصیل در دانشگاه را ندارید. پس فقط برای پیگیری پذیرش در دانشگاه مورد نظر آن را دریافت می‌کنید.

مهاجرت تحصیلی به آلمان در مقطع مختلف

برای رفتن به این کشور و ادامه تحصیل باید مقطع تحصیلی را در نظر داشته باشید. به طور کلی شرایط مهاجرت تحصیلی به آلمان در هر مقطع متفاوت است:

مهاجرت تحصیلی به المان با دیپلم

اگر دیپلم خود را در ایران دریافت کرده‌اید، حالا می‌توانید برای مقطع کارشناسی در یکی از دانشگاه‌های آلمان اقدام کنید. البته یکی از شرایط پذیرش با مدرک دیپلم، داشتن مهارت زبان آلمانی (سطح C1 یا C2) است.

اگر سن شما زیر 18 سال باشد، می‌توانید سرپرستی خود را به دانشگاه بسپارید که در این صورت هزینه زندگی در خوابگاه، بیمه و غذا 20 – 25 هزار یورو خواهد بود. همچنین راه دیگر اینست که مسئولیت فرد زیر 18 سال به عهده دولت آلمان باشد که باید ماهیانه 20 هزار یورو به شهریه اضافه کنید.

مهاجرت تحصیلی به آلمان در مقطع کارشناسی

برای تحصیل در مقطع کارشناسی، باید در یکی از دانشگاه‌های این کشور پذیرفته شوید. صرفا با داشتن مدرک دیپلم به شما اجازه تحصیل در مقطع کارشناسی داده نمی‌شود.

همچنین قبل از رفتن به دانشگاه نیز باید یک دور یک ساله کالج (پیش دانشگاهی) را پشت سر بگذارید.

مهاجرت به آلمان از طریق تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد

داشتن مدرک لیسانس از یک دانشگاه معتبر سراسری یکی از شرایط مهاجرت تحصیلی به آلمان برای مقطع ارشد است. همچون دوره کارشناسی، شما ابتدا باید در یک دانشگاه آلمانی پذیرفته شوید. سپس برای دریافت ویزای تحصیلی اقدام کنید.

مهاجرت به آلمان از طریق تحصیل در مقطع دکتری

در این مقطع تحصیلی هم باید در یک دانشگاه پذیرفته شوید و سپس برای دریافت ویزای تحصیلی آلمان اقدام کنید. در این مقطع تحصیلی لازم است تا در همان ترم اول استاد راهنما را مشخص کنید.

مهاجرت تحصیلی به آلمان از طریق کالج

اگر می‌خواهید در کالج آلمانی پذیرفته شوید، باید به زبان آلمانی مسلط باشید. به همین دلیل باید در یکی از آزمون‌های زبان، از جملخ TestDaF یا DSH، شرکت کنید. در صورت موفقیت در این آزمون یکی از شرایط مهاجرت تحصیلی به آلمان را دریافت می‌کنید. اما هنوز کار تمام نشده است و باید برگه تمکن مالی برای پرداخت هزینه‌های زندگی را نیز ارائه دهید.

برای ورود به کالج به ویزای تحصیلی نیاز دارید که باید بعد از پذیرش، آن را دریافت کنید. ناگفته نماند که داشتن بیمه درمانی هم یکی دیگر از شرایط پذیرش در کالج‌های آلمانی است.

مراحل مهاجرت تحصیلی به آلمان

برای اینکه بتوانید در آلمان ادامه تحصیل دهید، باید:

مرحله اول: پذیرش در دانشگاه

در آزمون ورودی دانشگاه شرکت کنید. اگر یکی از شرایط پذیرش شما، شرکت در مصاحبه حضوری دانشگاه است، باید به آلمان بروید. در این صورت به ویزای اپلای دانشجویی آلمان نیاز دارید تا به شما اجازه ورود به آلمان برای مدت کوتاه داده شود.

همچنین شما می‌توانید ویزای توریستی این کشور را با اعتبار 6 ماه دریافت کنید.

مرحله دوم: ارائه درخواست ویزای تحصیلی

یکی از شرایط مهاجرت تحصیلی به آلمان دریافت ویزاست. پس از قبولی در دانشگاه باید از طریق کنسولگری یا سفارت آلمان در ایران، درخواست ویزای تحصیلی خود را ارائه دهید. همچنین باید مدارک مورد نیاز (در ادامه گفته شده است)، را به سفارت تحویل دهید تا به درخواست شما رسیدگی شود.

مرحله سوم: دریافت ویزا و مهاجرت به آلمان

بعد از دریافت ویزای تحصیلی آلمان، باید بلیط هواپیمای خود را دریافت کنید و به این کشور بروید. ضمن انجام ثبت نام در دانشگاه، باید برای اجاره آپارتمان یا خوابگاه دانشجویی اقدام کنید.

مدارک لازم جهت مهاجرت تحصیلی به المان

برای دریافت مدرک تحصیلی از آلمان، شما به چند مدرک نیاز دارید:

• داشتن مدرک تحصیلی فعلی از یک دانشگاه معتبر (در مقطع دیپلم، لیسانس یا فوق‌ لیسانس)
• داشتن برگه ریز نمرات
• ارائه مهارت زبان آلمانی در سطح B2
• قبولی در آزمون آیلتس یا تافل با حداقل نمره 6.5
• دریافت ویزای تحصیلی المان
• توانایی پرداخت هزینه‌ها و شهریه دانشگاه

برای اینکه بتوانید ویزای تحصیلی این کشور را دریافت کنید، به مدارک زیر نیاز دارید:

• تکمیل فرم درخواست ویزا
• ارائه پاسپورت معتبر
• داشتن عکس بیومتریک
• ارائه نامه پذیرش دانشگاه
• برگه تمکن مالی (صورتحساب 6 ماه اخیر) با حداقل 934 یورو در ماه یا 11208 یورو در سال
• کپی شناسنامه و کارت ملی
• نداشتن سوءسابقه کیفری
• ارائه گواهی بیمه سلامت
• پرداخت هزینه دریافت ویزا (75 یورو) و ارائه رسید آن
• قانع کردن مامور سفارت آلمان برای بازگشت به ایران بعد از فارغ‌التحصیل شدن

هزینه های مهاجرت تحصیلی به آلمان

برای اینکه بتوانید در آلمان تحصیل کنید، باید هزینه‌های متعددی را در نظر داشته باشید. به طور کلی دانشجویان در هر ماه به طور متوسط به 850 یورو برای هزینه‌های زندگی نیاز دارند که در سال بیش از 10.300 یورو خواهد بود.

هزینه‌ها مطابق با شرایط مهاجرت تحصیلی به آلمان عبارت است از:

• هزینه‌های اقامت بین 150 تا 500 یورو در ماه
• هزینه های مربوط به غذا 150 تا 250 یورو در ماه
• در نظر گرفتن حمل و نقل 100 تا 150 یورو در ماه
• هزینه‌های شخصی: 50 تا 200 یورو در ماه
• قبض آب و برق: 150 تا 300 یورو در ماه
• بیمه درمانی: 1000 یورو برای سه ماه

همچنین شما باید شهریه دانشگاه محل تحصیل را نیز در نظر داشته باشید. اگر در یک دانشگاه دولتی تحصیل می‌کنید، هر ترم به 300 تا 400 یورو نیاز دارید. رشته و مقطع تحصیلی هم از دیگر عوامل تعیین‌کننده میزان شهریه دانشگاه است.

دانشگاه های برتر برای مهاجرت تحصیلی به آلمان

در این کشور تعداد زیادی دانشگاه وجود دارد که در بین مهاجران محبوب هستند. اما در سال 2021، آموزش عالی تایمز رتبه‌بندی خود را از بهترین دانشگاه‌های جهان انجام داده است که تعدادی از دانشگاه‌های آلمان در این لیست جا گرفته‌اند. این دانشگاه‌ها عبارتند از:

• دانشگاه جیکوبز
• دانشگاه فنی مونیخ
• دانشگاه فنی برلین
• دانشگاه صنعتی هامبورگ
• دانشگاه فنی آخن
• موسسه فناوری کارلسروهه
• دانشگاه صنعتی ایلمناو
• دانشگاه آزاد برلین
• دانشگاه فرایبورگ
• دانشگاه شاریته برلین

در آلمان شهرهای برلین، مونیخ، بایرن و هامبورگ به عنوان مقصد اصلی دانشجویان بین‌المللی برای تحصیل هستند. بهترین دانشگاه‌های این کشور در این شهرها قرار گرفته‌اند.

شرایط اقامت از طریق مهاجرت تحصیلی به آلمان

حالا که قصد دارید از طریق ویزای تحصیلی به آلمان بروید، ممکن است بعد از فارغ‌التحصیلی بخواهید در این کشور بمانید. به طور کلی اعتبار ویزای تحصیلی به طول دوره و مقطع تحصیلی بستگی دارد. برای مثال یکی از شرایط مهاجرت تحصیلی به آلمان از طریق پزشکی دریافت ویزا با اعتبار حداقل 6 سال است.

اما به محض اتمام دوره تحصیلی، باید آلمان را به مقصد ایران، ترک کنید. اگر تحصیلات شما به هر دلیلی در این مدت زمان تمام نشود، باید برای تمدید ویزای تحصیلی اقدام کنید.

اگر بخواهید در آلمان بمانید، با تمدید ویزا، 18 ماه فرصت پیدا می‌کنید در این کشور بمانید. در این مدت می‌توانید شغل مناسب پیدا و سپس برای دریافت ویزای کار اقدام کنید. بعد از  3 سال زندگی و کار در این کشور می‌توانید ویزای اقامت دائم آلمان را بگیرید.

حرف آخر

مهاجرت تحصیلی در آلمان با شرایط خاصی انجام می‌شود و شما باید به زبان آلمانی مسلط باشید. داشتن مدرک تافل یا آیلتس زبان انگلیسی، توانایی پرداخت هزینه‌ها و شهریه دانشگاه از دیگر شرایط مهاجرت تحصیلی به آلمان است.

در این مطلب سعی کردیم به تمامی نکات مهم و اطلاعات ضروری برای این روش مهاجرت و اقامت در کشور آلمان بپردازیم. امیدواریم پاسخ کاملی برای سوالات شما باشد.

سوالات متداول